Een rookmelder is verplicht in alle bestaande woningen sinds 1 juli 2022. Voor nieuwbouwwoningen gold dat al langer. Een rookmelder waarschuwt je vroeg als er brand is, ook als je slaapt. Die paar extra minuten maken het verschil om veilig naar buiten te komen. In dit artikel lees je wat de regels zijn, welke soorten er zijn, waar je een rookmelder plaatst en wanneer je een elektricien nodig hebt.
Rookmelder verplicht: wat zeggen de regels?
Kort samengevat: op elke verdieping met een verblijfsruimte moet een rookmelder hangen, en wel in de vluchtroute. Een verblijfsruimte is een ruimte waar je woont, slaapt, kookt of eet, zoals de woonkamer, de keuken en de slaapkamers. Een badkamer, toilet of berging telt niet mee. De vluchtroute is de weg die je bij brand naar de voordeur aflegt, zoals de hal, de overloop en de trap.
Wat dat in de praktijk betekent:
- Een appartement op één verdieping heeft minimaal één rookmelder nodig, in de gang tussen de kamers en de voordeur.
- Een eengezinswoning met een woonlaag, een slaapverdieping en een zolderkamer heeft er minimaal drie nodig: één per verdieping.
- Een zolder die alleen als opslag dient, is geen verblijfsruimte. Een rookmelder is daar niet verplicht, maar wel verstandig.
De rookmelder zelf moet voldoen aan de Europese norm voor rookmelders, NEN-EN 14604. Dat staat op de verpakking. Koop je een rookmelder bij een gewone winkel, dan is dat bijna altijd in orde.
De regel is een minimum. Een extra rookmelder in de slaapkamers of de woonkamer waarschuwt je eerder, vooral als je met de deur dicht slaapt of als er apparaten zoals een wasdroger op een kamer staan.
Huurwoning of koopwoning: wie regelt het?
Woon je in een huurwoning, dan zorgt de verhuurder ervoor dat er rookmelders hangen. Ontbreken ze of werkt er een niet, meld dat dan bij je verhuurder. Afspraken over testen en batterijen vervangen staan vaak in het huurcontract of in de informatie van de verhuurder. Vraag het na als je twijfelt.
Heb je een koopwoning, dan ben je zelf verantwoordelijk. Je kiest dan ook zelf welke soort rookmelder je ophangt.
Welke soorten rookmelders zijn er?
Alle rookmelders doen in de basis hetzelfde: ze zien rook en geven een hard alarm. Het verschil zit in de stroomvoorziening en in het koppelen.
Rookmelder met een vervangbare batterij
De eenvoudigste soort. Je moet de batterij wel regelmatig vervangen. Als de batterij bijna leeg is, geeft de melder af en toe een kort piepje.
Rookmelder met een 10-jaarsbatterij
Hierin zit een vaste batterij die de hele levensduur van de melder meegaat. Je hoeft geen batterijen te wisselen. Is de batterij op, dan vervang je de hele melder.
Rookmelder op het lichtnet
Deze rookmelder is vast aangesloten op de elektrische installatie, meestal met een batterij als reserve voor als de stroom uitvalt. Je hebt er geen omkijken naar. Het aanleggen is werk voor een elektricien.
Koppelbare rookmelders
Gekoppelde rookmelders staan met elkaar in verbinding, draadloos of via een draad. Ziet één melder rook, dan gaan ze allemaal af. Zo hoor je in je slaapkamer ook een brand die op zolder of beneden in de hal begint. Dat is vooral handig in een woning met meerdere verdiepingen.
| Soort | Stroom | Let op | Ophangen |
|---|---|---|---|
| Vervangbare batterij | Losse batterij | Batterij regelmatig vervangen | Zelf |
| 10-jaarsbatterij | Vaste batterij | Hele melder vervangen als hij op is | Zelf |
| Op het lichtnet | 230 volt, met reservebatterij | Vaste aansluiting nodig | Elektricien |
| Gekoppeld | Batterij of lichtnet | Alle melders gaan samen af | Draadloos zelf, bedraad door de elektricien |
Een rookmelder gaat niet eeuwig mee. Ook een melder op het lichtnet moet na verloop van tijd vervangen worden. Op de melder staat meestal een productiedatum of een vervangdatum; houd de aanwijzing van de fabrikant aan.
Rookmelder plaatsen: waar wel en waar niet?
Rook stijgt op. Een rookmelder hoort daarom aan het plafond, zo veel mogelijk in het midden van de ruimte. In een hoek of vlak tegen een muur blijft de lucht hangen en ziet de melder rook later.
Hier hang je hem wel
- In de hal of gang op de begane grond, op de weg naar de voordeur.
- Op de overloop van elke verdieping met een slaapkamer of andere verblijfsruimte.
- Bovenaan een open trap, waar rook vanaf beneden naartoe trekt.
- Extra: in slaapkamers en in de woonkamer.
Hier hang je hem liever niet
- In de keuken: kookdampen geven valse alarmen. Wil je daar toch een melder, kies dan een hittemelder, die reageert op warmte in plaats van rook.
- In de badkamer: stoom van de douche kan hem laten afgaan.
- Vlak bij een ventilatierooster, afzuigkap of raam dat vaak open staat: de tocht blaast rook weg van de melder.
- In de garage of een stoffige werkruimte.
Een rookmelder op een batterij schroef of plak je zelf aan het plafond. Boor niet vlak naast een lichtpunt of in een lijn ernaartoe, want daar kunnen leidingen in het plafond lopen.
Testen en onderhoud
Een rookmelder die niet werkt, beschermt je niet. Gelukkig kost het onderhoud weinig moeite.
- Druk regelmatig op de testknop, bijvoorbeeld eens per maand. Je hoort dan een hard alarm.
- Zuig de openingen af en toe voorzichtig stof af.
- Verf of plak de melder nooit dicht.
- Hoor je een kort piepje met tussenpozen, vervang dan de batterij of de hele melder.
- Vervang een melder op tijd volgens de aanwijzing van de fabrikant.
Wanneer schakel je een elektricien in?
Een losse rookmelder op een batterij hang je gemakkelijk zelf op. Een elektricien is handig als je rookmelders wilt die je niet meer hoeft te controleren op batterijen, of als je wilt dat alle melders in huis tegelijk afgaan.
- Rookmelders op het lichtnet, vast aangesloten op de installatie.
- Bedraad gekoppelde rookmelders over meerdere verdiepingen.
- Rookmelders bij een verbouwing of nieuwe indeling, als er toch al leidingen worden aangelegd.
Ga je verbouwen, dan is dat een goed moment om meteen leidingen voor rookmelders mee te nemen. Hoe dat in zijn werk gaat, lees je bij elektra aanleggen bij een verbouwing. Piept een melder op het lichtnet zonder duidelijke reden, of gaat het lampje niet meer aan, laat hem dan nakijken.
