Een 3 fase aansluiting, vaak ook krachtstroom genoemd, geeft je woning meer elektrisch vermogen dan een gewone 1-fase aansluiting. Veel woningen in Nederland hebben 1-fase, en voor gewoon gebruik is dat prima. Wie zware apparaten tegelijk wil gebruiken, zoals een warmtepomp, een laadpaal en een inductiekookplaat, kan tegen de grens aanlopen. In dit artikel lees je het verschil, wanneer 3-fase zinvol is, hoe je het aanvraagt en wat de elektricien daarna in de groepenkast doet.
Het verschil tussen 1-fase en 3-fase
De stroom komt je huis binnen via de aansluiting van de netbeheerder. Bij een 1-fase aansluiting gaat het om één fasedraad en een nuldraad, met 230 volt daartussen. Bij een 3-fase aansluiting zijn er drie fasedraden en een nuldraad.
- Tussen een fase en de nul staat 230 volt. Je gewone stopcontacten blijven dus precies hetzelfde.
- Tussen twee fasen staat 400 volt. Machines die daarvoor gemaakt zijn, kunnen dat gebruiken. Dat is wat mensen meestal krachtstroom noemen.
- Omdat je drie fasen hebt, kun je de belasting in huis verdelen en meer vermogen tegelijk gebruiken.
Welke aansluiting je hebt, zie je aan de aansluitwaarde. Die staat in de gegevens van je netbeheerder of op je energierekening. Staat er bijvoorbeeld 3x25A, dan heb je een 3-fase aansluiting. Ook in de groepenkast kun je het zien: bij 3-fase is de hoofdschakelaar vaak breder, omdat hij drie fasen en de nul schakelt.
Wanneer is een 3 fase aansluiting zinvol?
Niet iedereen heeft 3-fase nodig. Het wordt interessant als je meerdere grote verbruikers hebt, of één apparaat dat er echt om vraagt.
Inductie op volle kracht
Een inductiekookplaat werkt vaak prima op een perilexaansluiting met twee groepen, ook in een huis met 1-fase. Kook je regelmatig met alle zones op hoog vuur terwijl ook de vaatwasser en de wasmachine draaien, dan geeft 3-fase meer ruimte. De belasting wordt dan over meer fasen verdeeld.
Een warmtepomp
Een volledig elektrische warmtepomp vraagt veel vermogen, zeker als hij een elektrisch verwarmingselement heeft voor koude dagen of voor warm water. Sommige modellen zijn gemaakt voor een 3-fase aansluiting. Kijk in de installatievoorschriften van het toestel wat nodig is.
Een snelle laadpaal
Een laadpaal op 1-fase 16 ampère laadt met ongeveer 3,7 kW. Op 3-fase 16 ampère is dat ongeveer 11 kW. Wil je thuis zo snel laden, en kan je auto dat, dan heb je 3-fase nodig. Meer daarover in laadpaal thuis: wat heb je nodig?
Een werkplaats
Sommige machines in een werkplaats of schuur, zoals een grote compressor, zaagmachine of draaibank, hebben een krachtstroomaansluiting nodig. Die werken op 400 volt en hebben een eigen soort stekker.
Een 3 fase aansluiting aanvragen bij Stedin
De aansluiting zelf is van de netbeheerder, niet van jou. Daarom vraag je een 3 fase aansluiting niet aan bij de elektricien, maar bij de netbeheerder. In de regio Rotterdam is dat Stedin. Je regelt het via mijnaansluiting.nl, het landelijke loket voor aansluitingen.
- Je kiest de nieuwe aansluitwaarde, bijvoorbeeld 3x25A.
- De netbeheerder past de aansluiting en de meter aan. Vraag bij je aanvraag naar de kosten en de planning.
- Alles na de meter, vanaf de hoofdschakelaar in je groepenkast, is jouw installatie. Daar zorgt de elektricien voor.
Laat de elektricien bij voorkeur kijken voordat je de aanvraag doet. Dan weet je welke aansluitwaarde past bij je plannen en of de groepenkast mee kan.
Wat de elektricien na de nieuwe aansluiting aanpast
Is de nieuwe aansluiting er, dan moet de groepenkast erop aangepast worden. Dat is werk voor de elektricien. Wat er gebeurt, hangt af van je kast.
- Een hoofdschakelaar die geschikt is voor drie fasen.
- De groepen worden zo goed mogelijk over de drie fasen verdeeld, zodat geen enkele fase overbelast raakt.
- Aardlekbeveiliging die past bij de nieuwe indeling.
- Eigen groepen voor de zware apparaten, zoals de kookplaat, de warmtepomp of de laadpaal.
- Waar nodig een krachtstroomcontactdoos voor een machine in de werkplaats.
Een oudere groepenkast is soms niet geschikt voor 3-fase, of er is te weinig ruimte. Dan is het vaak verstandiger om de kast in één keer te vervangen. Hoe dat gaat, lees je bij groepenkast vervangen. Stem met de elektricien af wanneer de netbeheerder komt, zodat je groepenkast op de nieuwe aansluiting kan worden aangepast.
Perilex of 3-fase: wat is het verschil?
Deze twee worden vaak door elkaar gehaald, maar het zijn verschillende dingen. Perilex is een type stekker en contactdoos, met vier of vijf pinnen afhankelijk van de uitvoering, voor zware apparaten zoals een inductiekookplaat of een elektrisch fornuis. Een 3-fase aansluiting is de netaansluiting van je hele woning.
Een perilexaansluiting kan ook in een huis met 1-fase. Hoe de groepen worden aangelegd, bepaalt de elektricien na het bekijken van je groepenkast. Je hebt dus geen 3-fase nodig om op inductie te koken. Hoe de elektricien dat aanlegt, lees je bij perilex aansluiting voor je kookplaat.
| Kenmerk | Perilex | 3-fase aansluiting |
|---|---|---|
| Wat is het | Stekker en contactdoos voor een zwaar apparaat | De netaansluiting van je woning |
| Wie regelt het | De elektricien | De netbeheerder, daarna de elektricien in de groepenkast |
| Typisch gebruik | Inductiekookplaat of fornuis | Snel laden, warmtepomp, machines op krachtstroom, veel zware apparaten tegelijk |
| Kan op 1-fase | Ja, met twee groepen | Nee, dan moet je aansluiting verzwaard worden |
